OCAK 2009 DERGİLERİ: HAYAT VE SANAT; TEMRİN; HECE; HAKSÖZ
HAYAT VE SANAT, OCAK 2009
Dergi Ocak sayısında iki dosya ile çıktı okuyucuların karşısına. Birincisi, kriz günlerinde sanat ve edebiyat rehberi. İkincisi ise, Aleviliğin kültürel dinamikleri. Kriz günlerinde sanat ve edebiyat rehberi, ekonomik kriz konulu sanat, edebiyat ürünlerinden bazılarını inceleyen yazılardan oluşuyor. Dosya kapsamında Nurten Baydemir’in “Kriz Günlerinde Gazap Üzümleri’ni Okumak” başlıklı yazısı, kriz koşullarının toplumsal atmosferini ve insan psikolojisini, Stainbeck gibi usta bir yazarın eserini irdeleyerek yansıtıyor. Rahşan Köse’nin “Kriz Günlerinde Şarkı Dinlemek” başlıklı yazısı ise, daha çok, ekonomik kriz günlerinde doğrudan doğruya bu olguyu seslendirmek için üretilmiş şarkılardan bir seçki sunuyor. Ergün Demir’in “Tiyatro ve Krize Kuş Bakışı” başlıklı yazısı ise, aynı olguya başka bir sanat disiplininin görüş açısından bakarak önemli kesitler sunuyor. Dosyayı Bayram Kaya’nın “Kriz ve Felsefe” ile M. Ali Çubuk’un “Kriz Koşullarında Sosyal Değişimler” başlıklı yazıları tamamlıyor. Konuyu sosyal bilimler açısından irdeleyen bu yazılar, edebiyat-müzik-tiyatro eserleriyle ‘yansıtılan’ kriz olgusunun insan ve toplum yaşantısı, düşüncesi üstündeki etkilerini inceliyor. Dosyanın İbrahim Okçuoğlu’nun kaleminden çıkan son yazısı “Kriz ve Politik Ekonomi” ise, ekonomik kriz konusunu genel ve temel hatlarıyla kavramak isteyenler için bir okuma planı sunuyor. Aleviliğin kültürel dinamikleri başlıklı dosya “Grafitti” bölümünde yer alıyor. İlhan Cem Erseven’in “Alevilerde Semah ve Kültürel Kökeni” başlıklı yazısı, Alevi kültürünün temel unsurlarından biri olan semah olgusunu folklorik açıdan inceliyor; semahın kültürel, ideolojik boyutlarını tarihten güncele ortaya koyuyor. Namık Kemal Kaya’nın “Cemevi Mimarisinde Estetik ve İdeoloji” başlıklı yazısı ise, Aleviliğin bir diğer başat kurumu Cemevi’ne yoğunlaşıyor; bu yapının mimari özelliklerini inceleyerek estetik ve ideolojik bağlamları meydana çıkarıyor. Bunların yanı sıra Resimli Ay dosyasında yeni öykü ve şiirler okuyucuların ilgisine sunuluyor. Çağrışımlar’da ise “Turgut Özakman ve Can Dündar Milli Tokatçılar”ı Sami Özbil, “Reha Çamuroğlu ve İzzettin Doğan Ağacın Kurdu Özünden”i Kemal Egeli, “Salvador Dali İstanbul’da; Bir Konsül Köpeği’nin Psiko-Analitik Düşleri”ni Osman Özarslan kaleme aldı. Sanat ve Hayat dergisinin Ocak sayısı bayii ve kitapçılarda…
İletişim: http://www.sanatvehayat.org
0216 346 85 70
Caferağa Mah. Damga Sok.
No: 17 Kat: 2 Kadıköy-İst.
TEMRİN, OCAK 2009
Aylık edebiyat dergisi Temrin, yeni yıla dokuzuncu sayısıyla girdi. Her sayısıyla daha tanınır, daha aranır, daha takdir edilir bir dergi durumuna gelen Temrin, sekizinci sayısını “Yahya Kemal Özel Sayısı” yapmıştı. Yedinci sayısında Tataristan’ın milli şairi Abdullah Tokay’ın Türkçe şiirlerine dikkat çeken derginin açtığı bu dosya Tataristan’da geniş yankı buldu. Tataristan Yazarlar Birliği tarafından dergiye teşekkür mektubu gönderildi ve dergi Tataristan basınında sürmanşetten verildi. Haberin detayı derginin ocak sayısında yer aldı.
Dergiye sahip çıkan, yazı gönderen veya ilgi duyan insanların sayısının her geçen gün arttığı belirtilen açıklamada şöyle denildi: “Dergi, dağıtım şirketlerinin dışında, ülke genelinde örgütlenmeye ve bayi sistemi kurmaya başladı. Derginin ‘bayi listesi’nde yer alan ‘Van, Maraş, İslâhiye, Sivas’ gibi bayiler bunlardan bazılarıdır. Derginin sadece Van’daki satışı iki ay içinde ‘iki’den ‘on’a çıkmış durumda… Bu sayı birçok yerde katlanarak artıyor. Dergi geçen sayıdan itibaren edebi türlere göre ‘hakem heyeti’ kurdu. Bu heyet, uzmanlık alanına göre, kendisine gelen yazıları inceliyor ve üç kategoriye ayırıyor: ‘Yayımlanabilir olanlar, düzeltilerek yayımlanabilir olanlar ve yayımlanacak durumda olmayanlar.’ Böylece yazıları daha detaylı inceleme imkânı oluyor.”
Temrin dergisinin Ocak sayısında şu isimler yer alıyor: “Yusuf Özkan Özburun, Şeref Yılmaz, Uğur Uzunok, Kemalettin Örs, Kamil Çağlar Aksu, Leyla N. Karaca, Hatice Uzun, Şeniz Bayır, Hatice Eğilmez Kaya, Selma Ayerdem, Fatih Kutlu, İmdat Akkoyun, Güzin Akyüz, Reyhane Gümüş, Rabia Avcı, Tuba Genç Fidanlı”
Temrin dergisi, ocak sayısında birbirinden değerli şiir, deneme, öykü ve biyografi yazılarıyla okuru selamlıyor.
Derginin iletişim bilgileri: temrindergisi@gmail.com
Posta hesap no: Hakan şaştım adına 5690046
Banka hesap no: Hakan şaştım adına İş bankası Altunizade şubesi 1217- 0335590
Elit Özel Dersanesi Halit Ağa cad. No: 22 Kadıköy
Tel: (0216) 550 81 51
HECE EDEBİYAT “YAHYA KEMAL ÖZEL SAYISI”, OCAK 2009
Hasan Aycın/Çizgi 10
1.Bölüm:
Hayatı, Kişiliği, Düşüncesi
Ercan Yıldırım/Türk Ruhu ve Cumhuriyet Kültürü Arasında Sahiciliği
Yakalayamayan Şair: Yahya Kemal 11
Süleyman Hayri Bolay/Yahya Kemal ve Din 25
Abdurrahim Karadeniz/Yahya Kemal’in Tarih Perspektifine Dair Bazı Dikkatler 46
Vefa Taşdelen/Yahya Kemal’in Şiirlerinde Zaman 52
Köksal Alver/Yahya Kemal Şiirinde Şehir ve Mekân 58
Selim Somuncu/Yahya Kemal ve İstanbul 64
Mehmet Narlı/Yahya Kemal Havza Medeniyeti ve Nev-Yunanilik 73
Süleyman Hayri Bolay/Yabancılaşma Karşısında Yahya Kemal 79
Kenan Çağan/Milliyetçi Muhafazakârlık ve Yahya Kemal Düşüncesi 86
Murat Erol/İsim, Şehir ve Tarih Eşittir Yahya Kemal 98
Ali Emre/“Türk Sağı” ve Yahya Kemal 115
Asım Öz/Yahya Kemal’in Kimliğinin Yapılanma Sürecinde Paris Yıllarının Etkileri 122
Süleyman Ceran/Yahya Kemal ve Türk Müslümanlığı 132
Hilmi Uçan/Üç Şair Üç Şiir: Tevfik Fikret, Yahya Kemal ve Baudelaire 137
Nurşen Aldı/Öze ve Eve Dönüşün Şairleri: Mehmed Âkif ve Yahya Kemal 149
Selahattin İpek/Yahya Kemal’de Kadın ve Aşk 154
Sadık Yalsızuçanlar/İhtiyar Şarkın Son Firarisi/Saraydaki Dergâhın Son Şairi 160
Mustafa Şerif Onaran/Yahya Kemal Beyatlı’nın Şiirinde
Rintlik Anlayışı ile Tasavvuf Öğeleri 167
Sermet Sami Uysal/Annesinin Ölümü Üzerine Göçebeleşen Yahya Kemal… 172
Dinçer Ateş/Yahya Kemal’in Cumhuriyet ve Çankaya’yla İlişkisi yahut
Kendi Kaleminden Siyasi Portresi 178
Kadir Can Dilber/Yahya Kemal’in “Ev”den Ayrılışları, Seyahatleri
ve Yurt Dışı Görevleri 183
II. Bölüm:
Şair Yahya Kemal (198-343)
Celâl Fedai/Şiirin Rejenerasyonu Kürsüsünde Yahya Kemal’in Poetik Tercihi 198
Mustafa Muharrem/Müze-Şiir mi, Saltık Olan mı? 203
Şaban Sağlık/Yahya Kemal’in Şiir Estetiği 208
Ali K. Metin/Sorumluluğun ve Kuruluşun Şairi Olarak Yahya Kemal 233
Ümit Apaydın/Eski Şiir ve Yahya Kemal 244
Bekir Şakir Konyalı/Kendi Gök Kubbemiz’den Hareketle Yahya Kemal Şiiri ve Sorunları 249
Yavuz Bayram/Divan Edebiyatı Bağlamında Yahyâ Kemâl Şiirinin Kaynakları 255
Ali Galip Yener/Muhafazakârlık ve Şiirde Yerlilik/Millilik
Bağlamında Yahya Kemal Şiiri Üzerine 275
Turan Koç/Yahya Kemal’in Şiirinde Din Duygusu 281
Dursun Ali Tökel/Bir Medeniyet ve Kültür Göstereni Olarak
Yahya Kemal’de Mitolojik Tavır 287
Mustafa Özbalcı/Vatanın ve “İstanbul’un Şâiri” Yahya Kemâl Beyatlı 304
İbrahim Tökel/Yahya Kemal ve Modern Şiirimizin Kuşluk Vakti Üzerine Fragmanlar 314
Gökhan Tunç/“Tanrı Şair” Yahya Kemal’in Bir Baba Figürü Olarak Türk Şiirine Etkisi 317
Mustafa Çıpan/Yahya Kemal Beyatlı’nın Bestelenmiş Şiirleri ve
“İstanbul’u Fetheden Yeniçeriye Gazel”i Şerh Denemesi 330
III. Bölüm:
Şair Yahya Kemal (344-398)
Cemal Şakar/Yahya Kemal: “Şiir, Şiir Olsun Kâfî Derim” 344
Hasanali Yıldırım/Yahya Kemal’in Yerine Dair Yedi Cümle 351
Mustafa Karaosmanoğlu/Eleştirinin Korku Temelleri veya Yahya Kemal Özelinde Eleştiri 353
Hüseyin Tuncer/Yahya Kemal’in Paris’teki Kazanımlarının
Tarih ve Edebiyatımıza Yansıyan Boyutları Üzerine Çıkarımlar 359
Gönül Utku/Siyasi Hikayeler’iyle Yahya Kemal 367
Özlem Fedai/Vatanın Hülâsası “Aziz” İstanbul, Öz Şiirin Hülâsası Yahya Kemal 371
Salih Nurdağ/Yahya Kemal’in Edebiyat ve Kültür Anlayışına
Aziz İstanbul ve Eğil Dağlar’dan Bakmak 377
Necati Mert/Yahya Kemal ve “Anne Sütü” 386
Recep Ayık/Yahya Kemal’in Sohbetleri 391
Ömer Aksay/Eskiz Defteri (10):Yahya Kemal Beyatlı 395
Iv. Bölüm:
AnIlarda Yahya Kemal (399-435)
Recep Duymaz/Yahya Kemal Beyatlı’nın Balkan Hatıraları 399
Zeki Gürel/“Kaybolan Şehir”de Yahya Kemal Tuttu Elimden 408
Abdülhak Şinasi Hisar/Bir Gün, Vasiyet Eder Gibi… 420
Mahir İz/Şiir ve Edebiyatla Alâkadar Bir Çevrede Yahya Kemal 421
Nihad Sami Banarlı/Bir İnsan Nasıl ve Hangi Şartlarda Yahya Kemal Olabilir? 423
Necip Fazıl /Tarih Muallimi Yahya Kemal 424
Baki Süha Ediboğlu/Yahya Kemal Beyatlı 426
Adile Ayda/Mülâkatın Hikâyesi 429
Hakkı Süha Gezgin /Yahya Kemal 431
Mina Urgan 434
V. Bölüm:
SoruŞturma (436-466)
Atasoy Müftüoğlu/Yahya Kemal ve Kimlik Hastalıkları 436
Cahit Tanyol/Yahya Kemal’de Tarih ve Devlet 438
Abdullah Uçman 441
Ertuğrul Günay/Yahya Kemal’e Ait Bir Şimdiki Zaman Düşü 443
Talât S. Halman/Kemal’e Erişmek İdeali 445
Vecihi Timuroğlu/Yahya Kemal Beyatlı Üzerine 446
Ahmet Oktay/Yahya Kemal’e Dair… 448
Doğan Hızlan/Yahya Kemal Beyatlı Yeterince İncelendi (mi?) 449
Oğuz Demiralp/Yahya Kemal’e Dair… 452
Veysel Çolak/Ses, Ölçü, Sözcük ve Konu Fetişisti Bir Şair: Yahya Kemal 454
Süreyya Berfe/İstanbullu Bir İhtiyar: Yahya Kemal 458
Yavuz Demir 459
Hüseyin Atlansoy/“Sipahi” 460
A. Ali Ural/Evi ve Kitabı Olmadı Fakat Vatanı ve Hayali Vardı 461
Hicabi Kırlangıç/Aruzun Pastırma Yazı 462
Ali Ayçil/İstanbul’un Büyüttüğü Ankara’nın Yuttuğu Dev 464
Gürsel Aytaç/Yahya Kemal Beyatlı 466
VI. Bölüm) ALBÜM (467-498)
VII. Bölüm: Kaynakça (499-576)
Yusuf Turan Günaydın/A. Yazılar-501 • B. Haberler-551 • C. Kitaplar-552 • D. Kitaplarda Bölümler-556 • E. Yazı Dizileri-563 • F. Antoloji, Edebiyat Tarihi, Yazar Sözlükleri,
Albüm ve Dizinler-564 • G. Ansiklopedi Maddeleri-567 • H. Dosyalar-569 • I. Özel Sayılar-569
J. Röportajlar-570 • K. Soruşturmalar ve Anketler-571 • L. İthaf Şiirler, Nazireler-571
M. Yahya Kemal’den Tercümeler-573 • N. Eserleri-574 • O. Tezler-574
HAKSÖZ; OCAK 2009
Haksöz Dergisi 2009 yılının ilk sayısını yayınladı. 214. sayıda Haksöz, Gazze’de yaşanan Siyonist katliamı manşete çekti: “Siyonizm Gazze’de İnsanlığı Katlediyor!” diyen Haksöz, herkese sorumluluklarını hatırlatan çağrılarda bulunuyor.
Gündem yazısında aylardır süregelen kuşatmayla zayıf düşürülmüş, gıdasız, yakıtsız, ilaçsız bırakılmış Gazze’nin soykırım boyutuna varan füze saldırılarına karşı başını dik tutmasının gurur vericiliğine dikkat çeken Haksöz, Türkiye ile İsrail arasında sürdürülen ilişkiyi hedef almaya çağırıyor. “Gazze kuşatmasını zincirin buradaki halkasını kırmak suretiyle zayıflatmalı ve böylece kardeşlerimize, Filistin’in özgürlüğü mücadelesine, İslami Direniş’e sahip çıktığımızı göstermeliyiz!” diyen Haksöz, somut taleplere işaret ediyor.
Derginin yayına hazırlandığı sırada gerçekleşen katliama duyulan öfkenin güncesinin verildiği dergide; ülkenin çeşitli şehirlerinde kuşatmaya ve katliama karşı ortaya konan tepkilerden ayrıntı ve fotoğraflara yer veriliyor.
“İşgalciler ve İşbirlikçileri” başlıklı yazısında Iraklı gazeteci Muntazar ez-Zeydi’nin ayakkabı eylemi üzerinden Irak’ta işbirlikçiliğin sefaletine değinen Rıdvan Kaya, konuyu Mısır’ın Gazze ambargosundaki rolüne dikkat çekerek genişletiyor.
Açık Toplum Enstitüsü ve Boğaziçi Üniversitesi’nin hezeyan dolu “mahalle baskısı” araştırmasını konu edindiği yazısında Bahadır Kurbanoğlu, araştırma/anketin çelişki ve tutarsızlıklarını ortaya konuyor. TRT’nin Kürtçe TV’sini ele alan Eta Bektaş ise Kürtçe TV’ye karşı çıkanlar ile bunu destekleyenlerin tezlerini kıyaslayarak TRT Şeş ile bastırılamayan toplumsal taleplerin manipülasyonun mu hedeflendiğini tartışıyor. M. Ali Aslan, Can Dündar’ın “Mustafa” filmine yönelik tepkiler üzerinden “Atatürk fetişizmi”ni ele alıyor.
Bir diğer yazısında Rıdvan Kaya, ülke gündeminde çokça tartışılan “Ermenilerden özür kampanyası”nı değerlendiriyor. Tartışmanın taraflarının tutarsızlıklarına ve ırkçı boyutlarına işaret eden Kaya, Ermeni tehciri üzerinden şoven zihniyetle hesaplaşmanın gerekliliğine dikkat çekiyor. Bildiriye karşı çıkanlarla birlikte bildirinin sorunlu taraflarını da eleştiren Kaya, özür bildirisini neden imzalamamız gerektiğine de cevap veriyor.
Bombay’da yaşanan saldırıları ele alan Murat Özer, olaydan ayrıntılara da yer verdiği yazısını Müslümanların Keşmir sorununa yaklaşımlarıyla bağlıyor. Bu çerçevede Hindu fanatiklerin Müslümanlara yönelik terör saldırılarını konu edinen Yusuf Abdullah‘tan bir çeviri yazıya yer veriliyor. Bir diğer çeviri yazıda ise Dr. Pervez Şafi, küresel ekonomik kriz üzerinden ABD imparatorluğunun çöküş sürecini değerlendiriyor. ABD’nin Sovyetler benzeri bir süreç yaşama ihtimaline dikkat çeken Şafi, ABD’nin sonunun yapacağı tercihe bağlı olduğunu belirtiyor.
Kemalist resmi ideoloji tahakkümünün seküler kutsallar üretmesi, toplumu tek-tipleştirmesi, eğitim yoluyla öğütmesi gibi faktörlerle nasıl da bir niteliksizleşme ve toplumsal yozlaşmaya yol açtığını analiz eden Mehmet Pamak, daha özgür bir toplum için Kemalizm dininin zorba kuşatmasına son vermenin önemine değiniyor. Ufuk Aktaşlı ise Tanzimat’tan bugüne muhafazakârlık sürecini yorumlayarak Türk muhafazakârlığının özelliklerini irdeliyor. Cumhuriyet modernleşmesinde beliren iki damar çizgi olan Kemalizm ile muhafazakârlık arasındaki benzeşmelere dikkat çeken Aktaşlı, AKP süreciyle gelinen noktayı da ele alıyor.
Ayetler Işığında Hayat yazı dizisi kapsamında bu ay Fevzi Zülaloğlu akıl-vahiy çatışması ve İslam’da bilginin kaynağı konusunu ele alıyor. Hüseyin Alan, tevhidi uyanış ve arınma sürecimizdeki dinamikleri tartışırken Abdulhakim Beyazyüz, bir önceki sayıda işlemiş olduğu nefs tezkiyesindeki kazanımlarımız konusunu bu konudaki zaaflarımızla devam ettiriyor.
Necip Fazıl, Sezai Karakoç, Erdem Bayazıt ve İsmet Özel gibi isimler üzerinden Türkiye’deki edebiyat ortamını değerlendiren Ahmet Örs, bu ortamın yaklaşımlarını tahlil ederek İslami düşünce ve siyasete etkilerini yorumluyor. Asım Öz, Cumhuriyetçi yazar Melih Cevdet Anday’ın “Bir Defterden” kitabı üzerinden bilinmeyen bir yönüne dikkat çekerken; Güven Yakar, dergideki son yazı olarak hac izlenimlerini ayetler, hac menasıkları ve bu ibadetin toplumsal yansımaları açısından paylaşıyor.
Derginin arka kapağı ise TC’nin bir çelişkisine ayrılmış: “Afganistan’ı ölüm tarlalarına çeviren işbirlikçi katil Raşid Dostum’a kucak açan Ankara, Çeçen mülteci İmran Abdulazimov’u sınırdışı ederek ölüme yolluyor.”
İrtibat: 0212 524 10 28
www.haksozhaber.com <http://www.haksozhaber.com/>
