HUZURSUZ OKUMALAR

HUZURSUZ OKUMALAR
5 Haziran 2008 - 3:34

Londra’daki Orta Avrupa Kültürü Festivali’nde kendi filmlerinin gösteriminden önce yaptığı konuşmayı “Size huzursuz seyirler dilerim,” diye bitirmiş Michael Haneke. “Sanat eseri vurmalı, çarpmalı, insanın içini oymalı, kendisini keyifle izlettirip, bittiği anda unutturmamalı,” demiş. Yusuf Atılgan’ın Aylak Adam’da sözünü ettiği “sinemadan yeni çıkmış insan’ı” geliyor aklıma, onda her şeyi yapabilme, dünyayı...

Londra’daki Orta Avrupa Kültürü Festivali’nde kendi filmlerinin gösteriminden önce yaptığı konuşmayı “Size huzursuz seyirler dilerim,” diye bitirmiş Michael Haneke. “Sanat eseri vurmalı, çarpmalı, insanın içini oymalı, kendisini keyifle izlettirip, bittiği anda unutturmamalı,” demiş. Yusuf Atılgan’ın Aylak Adam’da sözünü ettiği “sinemadan yeni çıkmış insan’ı” geliyor aklıma, onda her şeyi yapabilme, dünyayı değiştirme gücü vardır lakin sokak sinemadan çıkmamış insanlarla doludur. Sokağın kalabalığı onu da içine alır, sindirir. Merih Günay’ın “Martıların Düğünü” adlı öyküsünü bitirdiğimde, tam da vapur Kadıköy’e yanaşıyordu. “Eli paketliler” huzur içinde toprağa ayaklarını basmaya hazırlanıyorken geçip karşılarına “Sevgili abilerim, ablalarım,” diye narenciye sıkacağı satıcısı gibi söze girip, sol elimle havaya kaldırdığım bu kitabı anlatmaya başlamak geçti içimden. Vapur, Merih Günay’ı okumayan, kuvvetle muhtemel okumamış insanlarla doluydu, cesaret edemedim. Yaptığım tek tedirgin edici şey, iskele verilmeden vapurdan atlamam oldu.

Trajediler bizim başımıza gelmez sanırız, babamızın işi batmaz, annemiz karşıya geçerken kamyonun altında kalmaz, çocuklarımız başka hesaplaşmaların serseri kurşunlarına hedef olmaz. Bombalar uzaklarda patlar, savaşlar başka yerlerde olur, diğerleri ölür. Başkasının acısını kırk sekiz ay vadeyle aldığımız plazmalarda akşam çayımızı içerken izleriz, kırk sekiz ay vademiz kaldı mı bilmeden. Öykünün isimsiz karakteri de öyle sanıyor. “Pahalı kıyafetler giyiyor, güzel yemekler yiyor, klimalı teraslı bir evi, güzel karısı ve sağlıklı bir çocuğu var, daha ne olsun?” Taksim’de patlayan bombalarla yarım kalıyor bu saadet. Önce işinden oluyor, sonra karısı ve çocuğu tarafından terk ediliyor. Merih Günay bunca badire atlatan karakteriyle ne okuyucuya ahlak dersi vermeye çalışıyor ne de okuyucuyu uyarıyor. Karakterlerin sosyal hayatta içinde bulundukları konumlarla birlikte, onları psikolojik boyutlarıyla da düşünüp, bilinçdışına, kurmacaya, fantastik olana da göz kırpıyor. Anlatımında yer yer açık ama çoğu kez gizli bir mizaha rastlamak mümkün. Hatta yarattığı karakter, Tanrı’yla hesaplaştığı bir sayıklamada Tanrı’ya “Nasıl yırttım ama!” diye kafa tutacak kadar müdanasız bir komik.

Merih Günay’ın ilk öykü kitabı Pabuçlarımın Yazarı 2004 yılında basılmış, 2001 yılında başladığı aktif yazın hayatına epeyce ödül sığdıran yazarın öyküleri çeşitli dergilerde de yayınlanmış. Yazmayı ne kadar ciddiye alıyorsa “yazar olma işini”, kendi yazarlığını da o kadar dalgaya alan bir yazar Merih Günay.

Kendi küçük yaşamında, gündelik hayatın rutininde yuvarlanıp giderken, birdenbire müdahele edemeyeceği durumlar yüzünden düşen, kalkamayan ve tesadüfen alt katında yaşayan sağır dilsiz Talin’in evine sığınan bu adam, başına gelenleri unutup, Talin’in ablası Natali’yle beş parasız şehri terk etmeye karar verdiğinde bu kez her şeyi göze aldığını, ilk seferinde bir hiç için ama şimdi aşk için yaptığı bu gözükaralığın her şeye değer olduğunu söyler. Aşka inanan bir aylak! Bela seni hiç terk eder mi? Yeteri kadar parçalanmadın ki!

İskele verilmeden vapurdan atlamaktan fazlasını yapabilmeli. Huzur kaçırmalı biraz, çomak sokmalı düzenin tam orta yerine. “Huzur” sözcüğü benim Türkçe’de en sevdiğim sözcüklerdendir ama huzurum zihnimdeki soru işaretleri kadardır. Ne kadar çoksa kaygım, o kadar çoktur huzurum. Soru işaretlerini çoğaltan, küçük burjuva masallarından, okura pembe pamuk şekerler sunanlardan farklı, gayet sert bir öykü “Martıların Düğünü”. Murat Tuncel “Bir içim su,” demiş öykü için. Öykünün kurgusu, Merih Günay’ın anlatımdaki dolaysız ifade biçimi açısından yoruma tamamen katılmakla birlikte, içeriği açısından bu hikaye tam bir tuzlu kahve. İçebilene…

Merih Günay, Martıların Düğünü
Havuz Yayınları, 2007, 80 s.

(NOTOS ÖYKÜ, NİSAN-MAYIS 2008, SAYI: 9)