Kısaltma diye nitelendirdiÄŸimiz kavram aslında doÄŸru yapıldığı sürece tüm dillerde var olan ve yapıldığı dile yarar saÄŸlayan bir unsurdur. ÖrneÄŸin Amerika BirleÅŸik Devletleri’ni Abd diye kısaltmak dile rahatlık saÄŸlar. Fakat benim baÅŸlıkta da görüldüğü gibi eleÅŸtirdiÄŸim konu özellikle son yıllarda geliÅŸen teknoloji sayesinde iletiÅŸimin daha geniÅŸ kitlelere eriÅŸmesi sonucu günlük yaÅŸamda sıkça kullanılan kelimelerin anlamsız bir ÅŸekilde kısaltılmasıdır. Bu kısaltmalar ilk olarak cep telefonlarının yaygınlaÅŸmasıyla birlikte uzun uzadıya mesajlaÅŸan yurdum insanının fazla cep telefonu faturası gelmemesi veya telefon kontürlüyse kontürünün bitmemesi için kelimeler içinde geçen sesli harfleri kırpmasıyla baÅŸlamıştır. Daha sonra ise bu durum ucube bir moda halini almış ve kısa mesajlardan tutunda sanal ortamın diÄŸer tüm unsurlarına kadar yani kısaca elektronik yazışmanın olduÄŸu her alanda fazlasıyla kullanılmaya baÅŸlanmıştır.

Bu saçma sapan modanın kısaca tarihini anlattıktan sonra eleÅŸtiri kısmına geçersek ilk olarak bir insan kendi dilini nasıl katleder? sorusuna cevap bulmamız gereklidir. Peki bu durumu yaratanlara soruyorum, diyelim ki (bu bir bahane deÄŸil ama) cep telefonunda fazla para harcanıyor diye kelimeleri katlediyorsunuz, neden tamamiyle bedava olmasına raÄŸmen “chat”te veya Msn’de konuÅŸurken bu saçma sapan olaya devam ediyorsunuz? Günlük yaÅŸantımızda gayet rahat kullandığımız kelimeleri yazışırken neden katlediyoruz? Tüm bunların cevabı aslında tek bir kelime “kolaycılık”. Kendimizi kolaycılığa alıştırıyoruz. Diyoruz ki ben kısaltsam bile nasıl olsa karşımdaki anlar ÅŸimdi ne uÄŸraşıpta o kadar uzun yazacağım. Ä°ÅŸte bu düşünce ancak bizi tembelliÄŸe itmeye ve dilimizi kendi ellerimizle mahvetmeye yarıyor. Hani yurdum gençliÄŸi zaten noktalama iÅŸaretlerini hemen hemen hiç kullanmıyor buna alıştık ama ne diye güzelim kelimelerin içindeki sesli harfleri yok edip kısaltma yaparlar bunu anlamak mümkün deÄŸil. Genele bakarsak zaten chat yapan veyahut Msn kullanan insanoÄŸlu klavyeyi gayet hızlı kullanan kiÅŸilerdir. Bu insanlar madem klavyeyi hızlı kullanıyorlar peki ne yapmaya güzelim kelimeleri mahvedip kısaltıyorlar? Bir de bu “yapay kısaltma dili” sanki iyi bir durummuÅŸ gibi sadece gençlik arasında deÄŸil belli yaÅŸa ve olgunluÄŸa eriÅŸmiÅŸ insanlar arasında da artık kullanılmaya baÅŸlandı. Ve ben gerçekten ileride dilimizin durumu ne olacak diye büyük bir merak içerisindeyim.

ÖrneÄŸin birisi vefat ettiÄŸinde karşı tarafa allah rahmet eylesin diye yazarken şöyle mi diyeceÄŸiz artık, “llh rhmt ylsn”. Åžimdi bu dil katliamını yapan arkadaÅŸlara soruyorum ” Örnekte olduÄŸu gibi böyle yaparsak cümleyi anlayabilmek mümkün mü? Veyahut bir insana söylenebilecek en güzel cümle olan “seni seviyorum” derken artık şöyle mi söyleyeceÄŸiz, “sn svyrm”.

Örneklerde de görüldüğü üzre kelimeleri kısaltmanın sonu yok ve böyle yapmaya devam edersek artık ortada gerçekten bir dil kalmayacak. Birbirimizle konuÅŸurken sesli harfleri güzellikle kullanıyoruz da neden yazışırken bu harfleri kullanmıyoruz? Madem sesli harfi kullanmak yorucu oluyor, o zaman birbirimizle konuÅŸurken de sesli harf kullanmayalım. Hatta bu iÅŸi daha da ileri bir boyuta götürelim hiç konuÅŸmayalım (ne gereÄŸi var deÄŸil mi?). En güzeli eski çaÄŸ insanı gibi iÅŸaretlerle iletiÅŸim kuralım. Bence daha da kolay olur hiç yazışmaya da gerek yok dilide ortadan kaldıralım sadece semboller kullanalım. Ä°ÅŸin kara mizah yanı bir tarafa herhalde durumun bu hale gelmesini “kısaltarak dili katledenler” dahil hiç kimse istemeyecektir.

Öyleyse lütfen bu güzide dilimiz için biraz daha özen gösterelim. Cnm yazacağımıza canım diye yazmak elimize kramp girmesine neden olmayacaktır. Bu yüzden hem dilimize özen gösterip bu saçma sapan yapay dili kullanmayalım hem de çevremizde bunu yapan “özenti” arkadaÅŸlar varsa bu kiÅŸileri de uyaralım.

Bu kısaltmaların en çok kullanılanları aşağıda liste halindedir.

1. Canım yerine cnm yazmak
2. Selam yerine slm yazmak
3. Nasıl veya nasılsın yerine nsl yazmak
4. Tamam yerine tmm yazmak
5. Ne haber yerine nbr yazmak
6. Teşekkürler yerine tşk yazmak
7. Merhaba yerine mrb yazmak